Filter of geen filter


Geschreven door: Carlita Versteeg-Kemman op 2016-05-30 09:14:45


Vanuit het veld krijgen wij weleens de vraag: wel of geen filters te gebruiken bij zuig-procedures met venturi vacuümregelaars? En als er dan filters gebruikt dienen te worden, welke filters dan?…En wanneer wisselen? En waarom bij deze regelaars op positieve druk een eventueel ander advies dan de reguliere vacuümregelaars? Het zijn logische vragen bij deze bijzondere vorm van vacuüm zuigerij en middels dit blog proberen we tot een beantwoording te komen. Natuurlijk bent u van harte welkom om uw reactie en/of mening te geven. Een mooie manier om ervaring en kennis te delen.

Om deze vraag te kunnen beantwoorden is een makkelijke tool de ISO norm. Hierin worden veel richtlijnen gegeven die gebaseerd zijn op ervaringen en kennis.

In deze NEN-EN-ISO norm voor vacuümregelaars (10079-3:2014) wordt wel aandacht gegeven aan het gebruik van filters bij vacuüm-procedures. Hoofdstuk 5 begint er mee. “Als er filters aanwezig zijn, dienen deze voor eenmalig gebruik te zijn of van het type welke schoongemaakt kan worden (…) en deze filters dienen wel aan bepaalde voorwaarden te voldoen.” Maar dit geeft (nog) niet een duidelijk antwoord of ze daadwerkelijk gebruikt moeten worden. Er wordt hier al wel iets genoemd over het gebruik als er wel een filter aanwezig is, namelijk na ieder gebruik wisselen.

Verderop komt het onderwerp weer ter sprake: “…er zal iets aanwezig moeten zijn om te voorkomen dat het leidingsysteem vervuild raakt, bijvoorbeeld een microbiologisch filter.” Dat komt al meer in de richting van het beantwoorden of er een filter nodig is. Er moet namelijk iets aanwezig zijn om vervuiling tegen te gaan en 1 van de middelen om daarvoor te gebruiken is een filter.

Maar is het nu verstandiger om een hydrofiel of hydrofoob filter te gebruiken?
Beide microbiologische filters kunnen toegepast worden op de regelaar. Maar het verschil is: een hydrofiel filter zal flow behouden zolang het filter niet volledig verzadigd is. En een hydrofoob filter zal blokkeren zodra het in aanraking komt met vocht. Deze laatste helpt dan zeker extra als er geen overloopbeveiliging wordt gebruikt! Vloeistof kan namelijk makkelijk naar de regelaar komen als de pot niet op tijd verwisseld wordt. Maar onderschat niet de hoeveelheid kleine aerosols (minuscule druppeltjes) die met de verplaatsing van de lucht meekomen. Een nadeel van een hydrofoob filter is dat deze de als eigenschap heeft dat de flow meer ‘geknepen’ wordt dan bij een hydrofiel filter. De capaciteit van de zuig-procedure wordt hierdoor dus helaas minder. 
De afweging tussen beide filters heeft dus ook zeker te maken met het wel of niet aanwezig zijn van een overloopbeveiliging én de kwaliteit van de regelaar.
Beide type filters voorkomen dat er bacteriën en virussen in het systeem komen.

De meeste opvangpotten zijn voorzien van filters in de deksel en is het dus zelden dat er nog een extra filter geplaatst wordt na de opvangpot en voor de regelaar die in de muur zit. Maar bij venturi vacuümregelaars wordt dit wel geadviseerd. Vanwaar dit verschil?
Als u een regelaar gebruikt die u rechtstreeks aansluit op het vacuümnetwerk in uw ziekenhuis, zal de lucht die verplaatst wordt vanaf de patiënt, door de opvangpot naar de regelaar ‘verdwijnen’ in het leidingsysteem. Maar als u een venturi regelaar gebruikt, gebruikt u een vacuümregelaar die vacuüm zuigt door gebruik van positieve druk (bijvoorbeeld medische perslucht) en dan zal deze lucht niet in het leidingsysteem terecht komen. Sterker nog: de lucht wordt weer de kamer in geblazen waar u aan het werk bent en waar de patiënt ook ligt. Zonder een goed filter kan deze lucht behoorlijk ‘vervuild’ zijn met ziekteverwekkers. Beeld u het zich maar eens in: de lucht die verplaatst wordt vanuit de opvangpot naar de regelaar, komt weer in dezelfde ruimte terecht waar u staat. Niet een heel geruststellend idee. Een idee waardoor het advies van gebruik van een goed filter al veel aannemelijker klinkt.

Wij verstrekken bij onze venturi vacuümregelaars standaard met een hydrofiel filter. Het is aan u om deze wel of niet te gebruiken. Het advies van de fabrikant is om hydrofiel of hydrofoob filters te gebruiken en na ieder wisseling van patiënt of opvangpot te vervangen. Maar wij kunnen ons ook voorstellen dat bij minimaal gebruik, in ieder geval het filter iedere 72 uur vervangen wordt. Zeker als u in uw achterhoofd heeft wat er ook al weer de ruimte in wordt geblazen…