Kracht en flow binnen de vacuumzuigerij


Geschreven door: Carlita Versteeg-Kemman op 2015-06-15 15:08:19

Factor zuigkracht: negatieve druk is een maat voor de hoeveelheid vacuümkracht die gebruikt wordt. Negatieve druk (of kracht; beide termen staan voor hetzelfde maar worden beide in dit item gebruikt) wordt meestal weergegeven met de waarde kwik of water (in centimeter, millimeter, kilo Pascal of millibar). Deze druk is hetgeen u afleest op de manometer van de regelaar wanneer u de deze instelt voor gebruik. En deze druk is ook hetgeen wat u voelt als u met uw vinger het systeem afsluit (zie item: "Waarom afsluiten (occluderen) van een vacuümregelaar bij het instellen?"). Hoe hoger u de waarde instelt die u kunt aflezen op de manometer, hoe groter de zuigkracht zal zijn die bij de patiënt terecht komt. Dit kan oplopen tot het maximale vacuüm die u tot uw beschikking hebt in het ziekenhuis (vaak 4 keer zo hoog dan een forse stofzuiger van 21kPa!).

Factor flow: is een zeer belangrijke factor maar een zeer onderschatte factor. Het is de hoeveelheid en snelheid waarmee lucht en/of vloeistof verplaatst wordt per minuut. Oftewel het zuigen wat uit te drukken is in liters per minuut. Het is helaas een factor die u niet kunt aflezen. Flow is hetgeen wat u hoort als u de regelaar aanzet en hetgeen wat u door de slang heen ziet verplaatsen naar de opvangpot. Flow is de capaciteit en effectiviteit van goede en veilige zuigerij.

De verhouding kracht en flow is: 'hoe hard' (met hoeveel kracht) zuig ik 'hoe snel' (met hoeveel flow) iets weg. Het is mogelijk om met heel veel kracht zo goed als niets weg te zuigen. Dit is iets wat zeker niet wenselijk is. De zorgverlener moet er op bedacht zijn op de mate van negatieve druk die op een patiënt wordt uitgeoefend. Het is voor de patiënt het veiligst om met zo min mogelijk kracht de zuigprocedure uit te voeren. Kracht kan namelijk een beschadigend effect hebben op de kwetsbare delen van het menselijk lichaam. Maar de druk moet dusdanig zijn dat er voldoende flow aanwezig is van de patiënt naar de opvangpot toe.

De hoeveelheid kracht beïnvloedt u, zoals eerder aangegeven, door de instelling op de regelaar. De mate van flow wordt beïnvloedt door voornamelijk de mate van ingestelde zuigkrachten weerstand. Hoe meer weerstand ik heb (bijv. binnen de constructie van een vacuümregelaar; kleine openingen, kleine slangetjes) gevolg:➔ hoe minder goed ik liters kan wegzuigen ➔ hoe meer kracht ik moet gaan gebruiken ➔ hoe meer risico ik loop op het onnodig beschadigen van de patiënt. Flow is niet direct in te stellen op de regelaar, maar is wel te beïnvloeden door gebruik van de juiste middelen en op de juiste wijze. (Hoe dit te beïnvloeden is, zal in de komende weken behandeld worden op dit kennisplatform.)

Kracht wordt niet beïnvloed door weerstand. Kracht blijft even hoog als ingesteld, door de weerstand kan het alleen langer duren voordat deze ingestelde kracht merkt! Daarom lijkt het alsof er minder kracht is.

Deze factor flow is ook hetgeen wat de verschillen maakt tussende diverse vacuümregelaars: Iedere vacuümregelaar geeft dezelfde kracht aan als u deze instelt op de manometer. Maar het onderscheidende verschil is de flow die gegeneerd wordt door de verscheidene vacuümregelaars. Het doel is om een systeem te hebben dat u een zo goed mogelijke capaciteit (liters per minuut) biedt: dus een systeem met zo laag mogelijke weerstand. Dan kunt u namelijk van zo laag en veilig mogelijke zuigkracht gebruik maken bij uw zuigprocedure. Dit fenomeen is iets dat eenvoudig duidelijk gemaakt kan worden middels een flowtester: vraag er gerust naar om dit op uw eigen afdeling nader te bekijken. U kunt twee vacuümregelaars met dezelfde zuigkracht-specificaties van twee verschillende fabrikanten naast elkaar hangen. Stelt u op beide regelaars dezelfde kracht in, dan zullen de manometers dezelfde waarde aangeven. En kunt u deze waardes ook terug zien op de manometer van uw test-apparatuur. Maar zet u de test-apparatuur op flow (l/min) dan heeft u grote kans dat voor elke regelaar een andere waarde wordt weergegeven. Dit is het gevolg van de weerstand binnenin een specifieke en/of merkgebonden regelaar. Draait u nu de regelaar die de grootste flow weergeeft terug naar dezelfde flow als de andere regelaar, dan zult u zien dat u met minder kracht dezelfde effectiviteit kunt bereiken met een lagere (=veiliger) kracht (denkt u nog maar eens aan die forse stofzuiger van 21kPa…).